การผ่าตัดลดกราม มีขั้นตอนการรักษาอย่างไรบ้าง?

สวัสดีครับ โรงพยาบาลศัลยกรรมตกแต่ง 345 (345 Plastic Surgery) ครับ

เมื่อกระดูกกรามมีขนาดใหญ่หรือเหลี่ยมชัด

อาจทำให้ใบหน้าดูบานกว้างเมื่อมองจากด้านหน้า

และทำให้แนวกรามดูเหลี่ยมคมเมื่อมองจากด้านข้าง

การผ่าตัดลดกรามจึงสำคัญมาก

ที่จะต้องพิจารณารูปทรงใบหน้าทั้งด้านหน้าและด้านข้างร่วมกัน

เพื่อกำหนดขอบเขตและวิธีในการตัดกระดูกอย่างเหมาะสม

วันนี้เราจะมาอธิบายผ่านหุ่นจำลองกระดูกใบหน้า

ว่ามีการออกแบบและตัดแต่งกระดูกกรามอย่างไร

รวมถึงวิธีลดความกว้างของกรามให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีครับ

- การออกแบบผ่าตัดกรามทำอย่างไร?

การผ่าตัดกรามคือการตัดแต่งมุมกระดูกขากรรไกรล่างที่ยื่นขยายออกมา

เพื่อลดขนาดของแนวกรามลง

ในอดีต เคยมีการกำหนดแนวกระดูกตัดให้สูงขึ้นไปด้านบน

เพื่อเน้นลดความกว้างของใบหน้าเมื่อมองจากด้านหน้าให้ได้มากที่สุด

อย่างไรก็ตาม หากตัดกระดูกสูงเกินไป

อาจทำให้ขากรรไกรด้านข้างเว้าแหว่งมากผิดปกติ

จนเกิดลักษณะที่เรียกว่า "คางหมา" หรือกรอบหน้าไม่เป็นธรรมชาติได้ครับ

ด้วยเหตุนี้ ในปัจจุบันจึงไม่นิยมตัดกระดูกขึ้นไปสูงเกินไป

แต่จะเน้นตัดแต่งให้มุมด้านข้างเปลี่ยนผ่านอย่างเป็นธรรมชาติ

ร่วมกับการผ่าตัดเหลากระดูกเปลือกนอก (Cortical Osteotomy), การลดกล้ามเนื้อกราม,

และหากจำเป็น จะพิจารณาตัดไขมันกระพุ้งแก้มควบคู่กัน

เพื่อลดความกว้างของใบหน้าในมุมตรง

การผสมผสานหลายเทคนิคเข้าด้วยกันเช่นนี้

จะช่วยลดความกว้างทั้งมุมมองด้านหน้าและด้านข้างไปพร้อมกัน

ทำให้โครงหน้าแลดูเล็กลงแบบมีมิติครับ

- การตัดกระดูกโดยคำนึงถึงเส้นประสาทเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง

ภายในแนวกระดูกขากรรไกรล่างจะมีเส้นประสาทพาดผ่านอยู่

เส้นประสาทนี้จะวิ่งผ่านโพรงกระดูกขากรรไกรและออกมายังบริเวณด้านหน้า

หากเกิดความเสียหาย อาจส่งผลกระทบต่อความรู้สึก

บริเวณคางและริมฝีปากล่างได้

ดังนั้นในขั้นตอนการตัดกระดูก

จึงต้องประเมินตำแหน่งที่เส้นประสาทพาดผ่านอย่างแม่นยำ

และออกแบบแนวตัดให้อยู่ในขอบเขตที่ปลอดภัย

โดยไม่รบกวนเส้นประสาท

ในกรณีที่จำเป็นต้องขยายแนวตัดยาวมาถึงด้านหน้า

จะไม่ฝืนตัดลากยาวจากด้านหลังเพียงจุดเดียว

แต่จะแบ่งแนวตัดจากทั้งด้านหน้าและด้านหลัง

ให้เส้นตัดมาบรรจบกันอย่างพอดี

เพื่อนำชิ้นกระดูกส่วนเกินออกได้อย่างปลอดภัยครับ

- การผ่าตัดกรามแบบแนวยาวโค้ง (Long Curve) ทำอย่างไร?

เนื่องจากการผ่าตัดลดกรามทำผ่านช่องปาก

ในระหว่างผ่าตัดจริง แพทย์จะมองเห็นแนวกระดูกขากรรไกรในมุมที่ค่อนข้างชัน

เพื่อให้การตัดกระดูกเป็นไปตามทิศทางที่วางแผนไว้

จึงต้องใช้ใบเลื่อยชนิดพิเศษที่หักมุม 90 องศา

ในการตัดเลาะกระดูกไปตามแนวที่ออกแบบไว้

หลังการตัดแต่ง มุมของแนวกรามด้านข้างจะปรับเปลี่ยนไป

และมุมกรามเหลี่ยมจะขยับยกสูงขึ้นอย่างสวยงาม

แทนที่จะกำหนดแนวตัดสูงเกินไปเหมือนในอดีต

สิ่งที่สำคัญที่สุดคือการตัดแต่งตามปริมาณที่จำเป็น

ภายใต้ขอบเขตที่ปลอดภัยและไม่กระทบต่อเส้นประสาทครับ

- วิธีลดความกว้างของกรามเมื่อมองจากด้านหน้าทำอย่างไร?

การลดความกว้างของโครงหน้าเมื่อมองจากด้านหน้า

สามารถนำเทคนิคการเหลากระดูกเปลือกนอก (Cortical Osteotomy),

การลดขนาดกล้ามเนื้อกราม และการตัดไขมันกระพุ้งแก้มมาใช้ร่วมกันได้

การเหลากระดูกเปลือกนอกคือการเฉือนชั้นกระดูกผิวรอบนอก

ของขากรรไกรออกบางๆ

โดยลดความหนาจากกระดูกเปลือกนอกลงประมาณ 3 มม., จากกล้ามเนื้อประมาณ 2-3 มม.,

และจากไขมันกระพุ้งแก้มประมาณ 1-2 มม.

นอกจากนี้ยังสามารถพิจารณาดูดไขมันร่วมด้วยตามความเหมาะสม

แม้ว่าการปรับลดในแต่ละส่วนจะดูไม่มาก

แต่เมื่อองค์ประกอบเหล่านี้รวมกัน

ความกว้างโดยรวมของกรามภายนอกจะลดลงอย่างชัดเจน

ส่งผลให้ใบหน้าแลดูเรียวเล็กลงทั้งจากมุมตรงและด้านข้างครับ

- ข้อควรปฏิบัติที่ห้ามละเลยหลังการผ่าตัดปรับโครงหน้า

หลังการผ่าตัด สิ่งสำคัญลำดับแรกคือ

การดูแลรักษาความสะอาดของแผลผ่าตัดในช่องปาก

กรุณาบ้วนปากบ่อยๆ ตามวิธีที่ได้รับคำแนะนำ

เพื่อไม่ให้มีเศษอาหารตกค้างบริเวณไหมเย็บ

จำเป็นต้องงดดื่มแอลกอฮอล์และงดสูบบุหรี่เป็นเวลาประมาณ 1 เดือน

โดยเฉพาะสารนิโคตินจะทำให้หลอดเลือดหดตัว

และการไหลเวียนของเลือดลดลง

ซึ่งอาจขัดขวางกระบวนการสมานตัวของกระดูกและแผล

รวมถึงลดภูมิคุ้มกันในการต่อต้านการอักเสบ

นอกจากนี้ควรรับประทานยาตามที่แพทย์สั่งอย่างเคร่งครัดและต่อเนื่อง

สุดท้ายนี้ ในช่วงประมาณ 1 เดือนแรก

ควรหลีกเลี่ยงอาหารแข็งหรืออาหารที่มีความเหนียว

เนื่องจากการบดเคี้ยวอย่างรุนแรงก่อนที่กระดูกจะเชื่อมสนิท

อาจทำให้ตำแหน่งกระดูกเกิดความไม่มั่นคงหรือแยกออกจากกันได้

จึงแนะนำให้รับประทานอาหารอ่อนในช่วงระยะแรกครับ

วันนี้เราได้ร่วมศึกษาการออกแบบและวิธีการตัดแต่งกระดูกในการผ่าตัดกราม

ตลอดจนหลักการลดความกว้างของใบหน้ามุมตรงผ่านหุ่นจำลองกระดูกใบหน้ากันไปแล้ว

การผ่าตัดกรามไม่ใช่เพียงแค่การตัดกระดูกออกให้ได้มากที่สุด

แต่สิ่งสำคัญคือการวิเคราะห์โครงสร้างกระดูกและรูปหน้าเดิมอย่างแม่นยำ

เพื่อวางแผนขอบเขตการผ่าตัดที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล

หากท่านมีความกังวลเกี่ยวกับกรามเหลี่ยมหรือความกว้างของใบหน้าส่วนล่าง

สามารถเข้ามาตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (3D-CT) พร้อมปรึกษาแพทย์

เพื่อประเมินสภาพโครงหน้าและวางแนวทางการผ่าตัดที่ตอบโจทย์เฉพาะคุณได้ครับ 💙

ขอบคุณครับ 😉

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

มีวิธีป้องกันความเสียหายต่อเส้นประสาทระหว่างผ่าตัดกรามอย่างไร?

แพทย์จะระบุตำแหน่งที่เส้นประสาทพาดผ่านอย่างละเอียดแม่นยำ และออกแบบแนวการตัดกระดูกให้อยู่ในขอบเขตที่ปลอดภัย หากจำเป็นต้องตัดขยายมาถึงบริเวณด้านหน้า จะใช้เทคนิคการตัดแบ่งจากด้านหน้าและด้านหลังให้มาบรรจบกัน เพื่อนำกระดูกส่วนเกินออกอย่างปลอดภัยที่สุด

การผ่าตัดกรามช่วยลดความกว้างของใบหน้าเมื่อมองจากด้านหน้าได้ด้วยหรือไม่?

ได้ครับ โดยสามารถทำร่วมกับการเหลากระดูกเปลือกนอก (Cortical Osteotomy), การลดกล้ามเนื้อกราม และการตัดไขมันกระพุ้งแก้ม ซึ่งการผสานเทคนิคเหล่านี้ร่วมกันจะช่วยลดความกว้างของใบหน้ามุมตรงได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้ใบหน้าเรียวเล็กลงทั้งมุมตรงและด้านข้าง

การตัดกระดูกกรามออกให้มากที่สุด ดีที่สุดจริงหรือไม่?

ไม่จริงครับ การตัดกระดูกออกมากเกินไปอาจทำให้กรอบหน้าดูเว้าแหว่งผิดธรรมชาติ ปัจจุบันจึงเน้นการรักษามุมกรามด้านข้างให้โค้งมนเป็นธรรมชาติ ร่วมกับการปรับลดมิติด้วยเทคนิคอื่นๆ เช่น การเหลากระดูกเปลือกนอก เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่สวยงามและสมส่วน

หลังผ่าตัดลดกราม ควรรับประทานอาหารอย่างไร?

ในช่วง 1 เดือนแรกหลังผ่าตัด ควรรับประทานเฉพาะอาหารอ่อน หลีกเลี่ยงอาหารแข็งหรือเหนียวโดยเด็ดขาด เนื่องจากการเคี้ยวแรงๆ ในขณะที่กระดูกยังสมานไม่สนิท อาจทำให้ตำแหน่งกระดูกเกิดการเคลื่อนตัวหรือไม่มั่นคงได้

ทำไมการงดสูบบุหรี่และงดแอลกอฮอล์หลังผ่าตัดกรามจึงมีความสำคัญมาก?

ควรงดสูบบุหรี่และงดแอลกอฮอล์เป็นเวลาอย่างน้อย 1 เดือนเพื่อความปลอดภัยในการฟื้นตัว โดยเฉพาะสารนิโคตินในบุหรี่จะทำให้หลอดเลือดหดตัว ส่งผลให้เลือดไหลเวียนไปเลี้ยงบริเวณแผลได้ไม่ดี ซึ่งจะขัดขวางการเชื่อมตัวของกระดูกและแผลผ่าตัด อีกทั้งยังเพิ่มความเสี่ยงต่อการติดเชื้อหรือการอักเสบ