2026-06-04
Шанааны яс багасгах мэс заслын дараа хамраас цус гарах, цустай цэр гарах нь ямар шалтгаантай вэ? Шалтгаан болон анхаарах зүйлсийн нэгдсэн мэдээлэл
Шанааны яс багасгах мэс заслын дараа гэнэт хамраас цус гарах, хамар битүүрэх, цустай цэр гарах зэрэг шинж тэмдэг илэрч гайхах өвчтөнүүд олон байдаг. Энэ нь нүүрний ясны бүтэц болон хамрын дайвар хөндийн байрлалаас шалтгаалан үүсдэг нөхөн сэргэх үйл явцын нэг хэсэг юм. Энэхүү нийтлэлээр шинж тэмдгийн шалтгаан, эдгэрэх шатны анхаарах зүйлс болон 'эмфизем' (хий хуралдах)-ээс урьдчилан сэргийлэх зөв арга хэмжээний талаар мэргэжлийн үүднээс тайлбарлах болно.
Шанааны яс багасгах мэс заслын дараа хамраас цус гарах, хамар битүүрэх анатомийн шалтгаан
Шанааны яс багасгах мэс заслын (Zygoma reduction) дараа хамар битүүрэх эсвэл хамраас цус гарах нь эмнэлзүйн хувьд маш түгээмэл ажиглагддаг шинж тэмдэг юм. Энэ нь бидний нүүрний бүтцэд байрлах 'хамрын дайвар хөндий (paranasal sinus)' гэж нэрлэгддэг агаарын хөндийтэй нягт холбоотой байдаг.
Шанааны ясны эргэн тойронд байрлах хамрын дайвар хөндий нь хамартай холбогдсон байдаг бөгөөд мэс заслын явцад энэхүү хөндийн дээд хэсэг (тааз) түр хугацаанд нээгддэг. Энэ үед мэс заслын явцад гарсан бага зэргийн цус алдалт эсвэл угаахад ашигласан ариутгалын шингэн дайвар хөндий рүү урсан орж болно. Мэс заслын дараа хуримтлагдсан эдгээр шингэн хамраар дамжин гадагшлахдаа хамраас цус гарч байгаа мэт харагдах эсвэл хамар битүүрэхэд хүргэдэг.
Хоолой руу орох цустай цэр, санаа зовох хэрэггүй юу?
Ам руу цустай цэр гарах шинж тэмдэг нь мөн ижил шалтгаантай. Хамрын дайвар хөндий эсвэл хамрын хөндий рүү орсон цус хоолой руу урсаж, цэртэй холилдон гадагшилдаг бөгөөд энэ нь хоолойн дотор талд шууд цус алдалт үүссэн гэсэн үг биш тул санаа зовох хэрэггүй.
Энэхүү үзэгдэл нь ихэвчлэн мэс заслын дараах 1-ээс 10 хоногийн хооронд аажмаар илэрдэг бөгөөд хуримтлагдсан үлдэгдэл бүрэн гадагшилсны дараа хэвийн эдгэрэлтийн явцад аяндаа алга болдог.
Эдгэрэх шатны анхаарах зүйлс: Эмфизем (emphysema) үүсэхээс урьдчилан сэргийлэх
Мэс заслын дараа хамар битүүрлээ гээд хамраа хүчтэй нийх нь хатуу хориотой. Хамраа хүчтэй нийх үед хамрын хөндийн даралт огцом нэмэгдэж, хараахан бүрэн эдгэрээгүй байгаа мэс заслын шархны завсраар агаар орох эрсдэлтэй.
- Эмфизем (emphysema): Арьсан доорх эдэд агаар орж хавдах, шажигнах мэт мэдрэмж төрүүлэх шинж тэмдгийг хэлэх бөгөөд энэ нь эдгэрэлтийг удаашруулж болзошгүй.
- Найдварлах арга хэмжээ: Найтаах үед ам, хамраа таглаж болохгүй бөгөөд амаа том ангайж "Апчиу!" хэмээн даралтыг гадагшлуулах хэрэгтэй.
Шанааны мэс заслын дараа ойролцоогоор нэг сарын хугацаанд хамарт хэт их даралт өгөхөөс онцгойлон сэргийлнэ үү.
Бусад илэрч болох түр зуурын шинж тэмдгүүд
Мэс заслын хэсгийн өвдөлт, хавдраас гадна зарим тохиолдолд нүдний дотор талын салст бүрхэвч эсвэл цагаан хэсэгт (склера) цус хуралдах тохиолдол гардаг. Энэ нь ясны эргэн тойронд гарсан цус алдалт эдийг дагаж нүд рүү тархсанаар илэрдэг үзэгдэл бөгөөд хараанд нөлөөлөхгүй бөгөөд цаг хугацаа өнгөрөх тусам аяндаа шимэгддэг.
Эдгэрэх явцад илрэх эдгээр өөрчлөлтүүд нь ихэвчлэн хэвийн эдгэрэлтийн үе шатанд хамаарна. Гэсэн хэдий ч шинж тэмдэг гэнэт хүндрэх эсвэл өвдөлт маш их байвал мэс засал хийлгэсэн эмнэлэгтээ заавал очиж үзүүлэхийг зөвлөж байна.
Түгээмэл асуулт, хариулт
Хацар гоо сайхны мэс заслын дараа хамарнаас цус гарах шалтгаан юу вэ?
Тийм ээ, энэ нь синусын хөндийд орсон шингэн гадагшилж байгаатай холбоотой юм. Хацрын ясны эргэн тойрон дахь синусын хөндий мэс заслын үед түр зуур нээгдэж, бага зэргийн цус алдалт эсвэл ариутгалын уусмал дотогш орох боломжтой. Эдгээр хуримтлагдсан шингэнүүд хамраар дамжин гарч, хамарнаас цус гарах эсвэл хамрын битүүрэх шинж тэмдгийг үүсгэдэг.
Цустай цэр хоолойгоор орох нь зүгээр үү?
Тийм ээ, та санаа зовох хэрэггүй. Энэ нь синусын хөндий эсвэл хамрын хөндийд орсон цус хоолойн ар тал руу урсаж, цэртэй холилдон гадагшилдаг байгалийн үзэгдэл юм. Энэ нь хоолойн дотор талд шууд цус алдалт биш бөгөөд хуримтлагдсан үлдэгдэл бүрэн гадагшилсны дараа сайн эдгэрэлтийн явцаар алга болно.
Хамарнаас цус гарах болон цустай цэрний шинж тэмдэг хэзээ алга болох вэ?
Ихэвчлэн мэс заслын дараа 1-10 хоногийн дотор аажмаар алга болдог. Синусын хөндийн дотор хуримтлагдсан цус болон ариутгалын уусмалын үлдэгдэл бүгд хамар, хоолойгоор дамжин гадагшилсны дараа шинж тэмдгүүд байгалиараа сайжирдаг тул та хэт их санаа зовох хэрэггүй.
Мэс заслын дараа хамар битүүрэх үед хамраа үлээж болох уу?
Үгүй ээ, хамраа хүчтэй үлээх нь огт хориотой. Хамраа хүчтэй үлээх нь хамрын хөндийн даралтыг нэмэгдүүлж, хараахан эдгээгүй мэс заслын хэсгийн завсраар агаар орох эмфизем үүсгэж болзошгүй юм. Мэс заслын дараа ойролцоогоор нэг сарын турш хамарт хэт их даралт өгөхгүй байхад анхаарах хэрэгтэй.
Эдгэрэлтийн хугацаанд найтаах үед яах ёстой вэ?
Та амаа том нээж, даралтыг гадагш тараах хэрэгтэй. Найтаах үед ам эсвэл хамраа таглавал мэс заслын хэсэгт хүчтэй даралт үүсч, эдгэрэлтэд саад учруулж болзошгүй юм. Тиймээс "хачиг" гэж дуугарч, амаараа дамжуулан даралтыг байгалиараа гаргах нь аюулгүй юм.