Tỷ lệ và triệu chứng co thắt bao xơ ngực? Thông tin tác dụng phụ nhất định phải biết trước khi phẫu thuật nâng ngực

Nếu đang có kế hoạch phẫu thuật nâng ngực, chắc hẳn bạn vừa mong đợi một hình dáng và cảm giác chạm ưng ý, vừa có nhiều lo lắng về các tác dụng phụ. Đặc biệt, co thắt bao xơ - một trong những tác dụng phụ tiêu biểu nhất của phẫu thuật nâng ngực - là chủ đề được nhiều bệnh nhân hỏi nhất trong quá trình tư vấn. Hôm nay, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu chi tiết từ định nghĩa, nguyên nhân của co thắt bao xơ cho đến hướng cải thiện thông qua các công nghệ y khoa mới nhất.

1. Co thắt bao xơ ngực là gì? Định nghĩa và các triệu chứng chính

Trong thuật ngữ co thắt bao xơ ngực (Capsular Contracture), 'co thắt' chỉ hiện tượng các mô co rút và cứng lại, khiến ngực có hình dáng tròn vo như quả bóng. Khi một vật thể lạ như túi độn được đưa vào, cơ thể chúng ta sẽ tạo ra một lớp 'màng bao' (capsule) mỏng xung quanh để bảo vệ. Tình trạng này xảy ra khi lớp màng bao trở nên dày lên một cách bất thường và chèn ép lên túi độn.

• Thay đổi cảm giác chạm: Ngực không còn mềm mại mà có cảm giác cứng như quả bóng cao su.
• Biến dạng hình dáng: Túi độn bị đẩy lên trên, gây ra hiện tượng 'gồ cao phía trên' khiến phần trên của ngực bị nhô ra.
• Dịch chuyển vị trí: Sự đối xứng của hai bên ngực bị phá vỡ hoặc túi độn có thể bị lệch sang một bên.

2. Nguyên nhân cốt lõi gây co thắt bao xơ: Nhiễm khuẩn và màng bao

Nguyên nhân chính gây ra co thắt bao xơ được cho là do nhiễm khuẩn vi mô trong quá trình đưa túi độn vào. Nếu vi khuẩn bám vào bề mặt túi độn trong lúc phẫu thuật, chúng sẽ tạo thành một lớp màng gọi là 'Biofilm' (màng sinh học). Những vi khuẩn này liên tục kích thích phản ứng miễn dịch, khiến màng bao trở nên dày lên một cách bất thường.

Ngoài ra, tỷ lệ co thắt bao xơ cũng có thể tăng cao nếu túi độn bị vỡ khiến thành phần silicone liên tục kích thích màng bao, hoặc khi khối máu tụ (máu đông) phát sinh trong quá trình phẫu thuật không được hấp thụ đúng cách. Do đó, việc duy trì tình trạng vô trùng triệt để và cầm máu chính xác trong khi phẫu thuật là điều quan trọng hơn cả.

3. Phân loại Baker (Baker’s Classification) và chẩn đoán

Mức độ nghiêm trọng của co thắt bao xơ ngực thường được chẩn đoán dựa trên thang đo 4 mức độ gọi là Phân loại Baker (Baker’s classification).

• Giai đoạn 1: Trạng thái bình thường, ngực trông tự nhiên và cảm giác chạm mềm mại.
• Giai đoạn 2: Bề ngoài trông bình thường nhưng khi chạm vào có cảm giác hơi cứng.
• Giai đoạn 3: Có thể nhìn thấy ranh giới túi độn bằng mắt thường, cảm giác chạm chắc chắn là cứng và hình dáng bắt đầu biến đổi.
• Giai đoạn 4: Ngực rất cứng, hình dáng bị biến dạng nghiêm trọng và kèm theo cảm giác đau nhức.

Tuy nhiên, đối với những người vốn có ít mô ngực, sự thay đổi có thể được cảm nhận rõ rệt ngay từ giai đoạn 2, do đó cần phải kết hợp theo dõi lâm sàng.

4. Tỷ lệ phát sinh và độ an toàn theo từng loại túi độn

Trước đây, từng có báo cáo cho thấy tỷ lệ xảy ra co thắt bao xơ lên tới 15~20%, nhưng hiện nay, nhờ sự phát triển của kỹ thuật phẫu thuật và việc sử dụng các loại túi độn an toàn được FDA chứng nhận (Mentor, Allergan, Sientra, v.v.), tỷ lệ này đã giảm đáng kể xuống dưới 5%.

Trước đây, túi độn bề mặt nhám (textured) được cho là có ưu thế hơn trong việc ngăn ngừa co thắt bao xơ so với túi độn bề mặt trơn (smooth). Tuy nhiên, gần đây, việc sử dụng túi độn nhám to (macro-textured) với bề mặt thô ráp đã bị hạn chế do có liên quan đến một loại ung thư hiếm gặp (BIA-ALCL). Hiện tại, với sự tiến bộ của công nghệ, các bác sĩ khuyến cáo nên cân nhắc ưu nhược điểm của từng loại túi độn để lựa chọn loại phù hợp nhất với từng cá nhân.

5. Phòng ngừa và điều trị: Thời điểm cần phẫu thuật lại

Một khi co thắt bao xơ đã xảy ra và màng bao trở nên dày lên, nó sẽ không thể tự mỏng lại một cách tự nhiên. Ở giai đoạn đầu khi triệu chứng còn nhẹ, có thể theo dõi tiến triển thông qua việc dùng thuốc, nhưng nếu đã tiến triển đến giai đoạn 3~4, phương pháp điều trị bằng phẫu thuật sẽ được khuyến định.

• Phẫu thuật cắt bỏ màng bao: Loại bỏ vật lý lớp màng bao đã dày lên bất thường.
• Thay túi độn: Lấy túi độn cũ ra và đưa túi độn mới vào, hoặc thay đổi lớp đặt túi độn.

Mặc dù tỷ lệ xảy ra co thắt bao xơ ngực đã giảm, nhưng đây vẫn là một tác dụng phụ cần được chú ý. Trước khi phẫu thuật, bạn nên thực hiện các kiểm tra kỹ lưỡng và tư vấn đầy đủ để nắm rõ yếu tố cơ địa của bản thân, đồng thời tiến hành phẫu thuật tại những cơ sở được trang bị hệ thống an toàn.