ความจริงเกี่ยวกับสารตกค้างของฟิลเลอร์แบบสลายได้? ความแตกต่างจากฟิลเลอร์กึ่งถาวรและ 3 สาเหตุที่ทำให้ฟิลเลอร์อยู่ได้นาน

ระยะเวลาการคงสภาพและประเภทของฟิลเลอร์: ความแตกต่างระหว่างฟิลเลอร์แบบสลายได้และฟิลเลอร์กึ่งถาวร

หลายท่านมักให้ความสำคัญเพียงแค่ 'ฟิลเลอร์จะอยู่ได้นานแค่ไหน' เมื่อเข้ารับการฉีดฟิลเลอร์ แต่เพื่อความปลอดภัย สิ่งที่สำคัญยิ่งกว่าคือการทำความเข้าใจว่าผลลัพธ์หลังการฉีดจะทำปฏิกิริยาอย่างไรในร่างกาย และจะเกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างไรเมื่อเวลาผ่านไป

โดยทั่วไปแล้ว ฟิลเลอร์ที่ได้รับการรับรองจาก US FDA ว่าอยู่ได้นานที่สุด มีระยะเวลาที่ได้รับอนุญาตอย่างเป็นทางการอยู่ที่ประมาณ 1 ปี 6 เดือน ซึ่ง ฟิลเลอร์กรดไฮยาลูรอนิก (HA) ที่เราคุ้นเคยกันดีก็จัดอยู่ในกลุ่มนี้ และเนื่องจากสามารถสลายตัวได้ด้วยเอนไซม์ในร่างกาย จึงถูกจัดเป็น 'ฟิลเลอร์แบบสลายได้'

• ฟิลเลอร์แบบสลายได้ (ฟิลเลอร์ HA): คงสภาพประมาณ 1 ปี ถึง 1 ปี 6 เดือน สามารถสลายออกได้ด้วยเอนไซม์ไฮยาลูโรนิเดส (Hyaluronidase)
• ฟิลเลอร์กึ่งถาวร: คงสภาพนาน 5-6 ปีขึ้นไป หรือเป็นรูปแบบที่กระตุ้นให้เกิดการสร้างคอลลาเจนของตัวเองในระหว่างกระบวนการดูดซึมเข้าสู่ร่างกาย
• วัสดุแบบถาวร: กรณีที่มีส่วนประกอบของฟิลเลอร์บางส่วนหลงเหลืออยู่ หรือมีคุณสมบัติไม่สลายตัว เช่น ไหมร้อยหน้า

หากมีส่วนประกอบแบบถาวรตกค้างในร่างกาย จะเป็นอันตรายหรือไม่?

ฟิลเลอร์หรือไหมแบบถาวรไม่ได้เป็นอันตรายต่อร่างกายเสมอไป หัวใจสำคัญอยู่ที่ 'วัตถุประสงค์ในการใช้งานและตำแหน่งที่ฉีด'

ตัวอย่างที่ชัดเจนคือ ไหมที่ใช้ในการศัลยกรรมตาสองชั้น (Blepharoplasty) จะเป็นไหมแบบไม่สลายตัวเพื่อรักษารอยพับชั้นตาไว้ ซึ่งเป็นสิ่งที่จำเป็นอย่างยิ่งสำหรับวัตถุประสงค์ของการผ่าตัด และส่วนใหญ่มักไม่ก่อให้เกิดปัญหาใหญ่ใดๆ ต่อร่างกาย แต่หากมีการร้อยไหมแบบไม่สลายตัวจำนวนมากบนใบหน้าเพื่อจุดประสงค์ด้านความงาม ในอนาคตหากต้องการทำศัลยกรรมดึงหน้า (Facelift) อาจต้องคำนึงถึงความเป็นไปได้ที่จะเกิดความเสียหายต่อเนื้อเยื่อในระหว่างขั้นตอนการนำไหมที่ติดอยู่ในชั้น SMAS (ชั้นเนื้อเยื่อพังผืด) ออก

3 สาเหตุหลักที่ทำให้ฟิลเลอร์แบบสลายได้อยู่ได้นานกว่าที่คาดไว้

บางครั้งแม้จะฉีดฟิลเลอร์แบบสลายได้ไปแล้ว แต่ก็ยังรู้สึกเหมือนมีฟิลเลอร์หลงเหลืออยู่แม้เวลาจะผ่านไปหลายปี ซึ่งอาจเกิดจากปัจจัยดังต่อไปนี้

1. ลักษณะเฉพาะของบริเวณที่ฉีด

ฟิลเลอร์ที่ฉีดในบริเวณที่มีการเคลื่อนไหวน้อยหรือมีลักษณะทางกายวิภาคที่เฉพาะตัว เช่น บริเวณรอบดวงตา มักจะมีแนวโน้มคงสภาพอยู่ได้นานกว่าบริเวณอื่นๆ มาก

2. ปริมาณและความหนาแน่นในการฉีด

ในกรณีที่ฉีดฟิลเลอร์รวมกันเป็นก้อน (Bolus) เพื่อเพิ่มวอลลุ่ม เช่น บริเวณสันจมูกหรือหน้าผาก ปริมาตรของฟิลเลอร์จะใหญ่กว่าเมื่อเทียบกับพื้นที่ผิว ทำให้เอนไซม์ในร่างกายต้องใช้เวลามากขึ้นในการแทรกซึมเข้าไปเพื่อสลายฟิลเลอร์

3. การสร้างพังผืดหุ้ม (Capsule formation)

การตอบสนองทางภูมิคุ้มกันของแต่ละบุคคลอาจมีความแตกต่างกัน หากร่างกายรับรู้ว่าฟิลเลอร์เป็นสิ่งแปลกปลอมและสร้างพังผืด (แคปซูล) บางๆ ขึ้นมาล้อมรอบ จะทำให้ฟิลเลอร์ถูกแยกออกจากเนื้อเยื่อปกติ ส่งผลให้การสลายตัวล่าช้าลงและตกค้างอยู่ในร่างกายนานกว่าที่คาดไว้

บทสรุป: บทบาทของผู้เข้ารับบริการเพื่อการทำหัตถการที่ปลอดภัย

จากการศึกษาวิจัยเมื่อไม่นานมานี้พบว่า แม้จะเป็นฟิลเลอร์แบบสลายได้ แต่ก็อาจคงอยู่ในร่างกายได้ค่อนข้างนาน ขึ้นอยู่กับกลไกและความแตกต่างของแต่ละบุคคล ดังนั้น ก่อนเข้ารับการฉีดฟิลเลอร์ โปรดตรวจสอบสิ่งต่อไปนี้อย่างละเอียด

• ปรึกษาแพทย์เฉพาะทางเพื่อตรวจสอบว่าเป็นประเภทฟิลเลอร์ที่เหมาะสมกับคุณหรือไม่
• แจ้งประวัติการทำหัตถการในอดีต (ประเภท, ช่วงเวลา, บริเวณที่ทำ) ให้ทีมแพทย์ทราบอย่างถูกต้อง
• หากมีแผนที่จะทำการผ่าตัดอื่นหรือทำหัตถการเพิ่มเติมในอนาคต ควรระมัดระวังในการเลือกใช้วัสดุแบบถาวร

การปรึกษาอย่างละเอียดกับศัลยแพทย์ตกแต่งเฉพาะทางเพื่อเลือกวิธีการที่เหมาะสมที่สุดสำหรับสภาพเนื้อเยื่อของคุณ คือทางลัดสู่การฟื้นตัวที่ดีและผลลัพธ์ที่ปลอดภัย

คำถามที่พบบ่อย

ฟิลเลอร์ที่สลายได้โดยทั่วไปมีระยะเวลาคงอยู่นานเท่าใด?

ใช่ โดยทั่วไปจะคงอยู่ประมาณ 1 ถึง 1 ปีครึ่ง ฟิลเลอร์กรดไฮยาลูรอนิก (HA) ที่ได้รับการรับรองจาก FDA ของสหรัฐอเมริกาจัดอยู่ในกลุ่มนี้ ซึ่งจะถูกย่อยสลายตามธรรมชาติโดยเอนไซม์ในร่างกายเมื่อเวลาผ่านไป หรือสามารถกำจัดออกได้ด้วยเอนไซม์ไฮยาลูโรนิเดส

อะไรคือความแตกต่างที่สำคัญที่สุดระหว่างฟิลเลอร์กึ่งถาวรและฟิลเลอร์ที่สลายได้?

ความแตกต่างที่สำคัญที่สุดคือระยะเวลาคงอยู่และการสลายตัว ฟิลเลอร์ที่สลายได้จะคงอยู่ประมาณ 1 ปีครึ่งและสลายตัวในร่างกาย ในขณะที่ฟิลเลอร์กึ่งถาวรจะคงอยู่ 5-6 ปีขึ้นไป หรือกระตุ้นการสร้างคอลลาเจนเองในระหว่างกระบวนการดูดซึม ทำให้ผลลัพธ์คงอยู่นานขึ้นมาก

ฟิลเลอร์หรือไหมถาวรที่อยู่ในร่างกายเป็นอันตรายเสมอไปหรือไม่?

ไม่ ไม่จำเป็นต้องเป็นอันตรายเสมอไป วัตถุประสงค์ของการใช้งานและตำแหน่งที่ฉีดมีความสำคัญ การใช้ไหมที่ไม่สลายเพื่อคงรูปทรง เช่น ในการผ่าตัดทำตาสองชั้น ไม่มีปัญหา แต่การใส่ไหมหลายเส้นเข้าไปในใบหน้าอาจทำให้เกิดความเสียหายต่อเนื้อเยื่อในการผ่าตัดอื่นๆ ในอนาคต เช่น การดึงหน้า

ทำไมฟิลเลอร์ที่สลายได้บางครั้งจึงคงอยู่นานกว่าที่คาดไว้?

มีสามสาเหตุหลัก ได้แก่ ลักษณะเฉพาะของบริเวณที่ทำการรักษา ปริมาณและความหนาแน่นของการฉีด และการเกิดแคปซูล หากฉีดในบริเวณที่มีการเคลื่อนไหวน้อย เช่น รอบดวงตา หรือหากฉีดเป็นก้อนเดียวในบริเวณต่างๆ เช่น สันจมูก หรือหากเกิดแคปซูลรอบฟิลเลอร์เนื่องจากการตอบสนองทางภูมิคุ้มกัน การสลายตัวอาจล่าช้า ทำให้คงอยู่นานขึ้น

ผู้ป่วยควรระวังอะไรบ้างก่อนทำหัตถการฉีดฟิลเลอร์?

สิ่งสำคัญที่สุดคือการแจ้งประวัติการทำหัตถการในอดีตให้บุคลากรทางการแพทย์ทราบอย่างถูกต้อง ปรึกษาศัลยแพทย์ตกแต่งอย่างละเอียดว่าชนิดของฟิลเลอร์เหมาะสมกับคุณหรือไม่ และหากคุณมีแผนสำหรับการผ่าตัดอื่นๆ หรือหัตถการเพิ่มเติมในอนาคต ควรระมัดระวังมากขึ้นในการเลือกวัสดุถาวร